W kraju Betsimisaraka [pl]

Ksiądz Józef Niesyto, dr hab.

W monografii przedstawiono zarys dziejów ewangelizacji Madagaskaru oraz pierwsze kontakty misjonarzy katolickich z Betsimisaraka. Początki ewangelizacji całej wyspy sięgają XVII wieku, jednakże pierwsze kontakty wschodniego wybrzeża z misjami katolickimi, przypadają dopiero na pierwszą połowę XIX wieku. Wzmożona aktywność ewangelizacji Betsimisaraka nastąpiła wraz z przybyciem jezuitów, którzy skoncentrowali się głównie na okolicach Toamasina. Kontakty misjonarzy z mieszkańcami południowej części kraju Betsimisaraka rozpoczęły się jeszcze później, bo dopiero na początku XX w. Ich znacznie ożywienie nastąpiło wraz z utworzeniem dystryktu misyjnego Vatomandry i powierzeniem go misjonarzom norbertanom. Oni to założyli prężne misje w Vatomandry i Mahanoro. Natomiast ludność zamieszkująca południowe części kraju Betsimisaraka miała kontakt z Ewangelią sporadycznie, dzięki wyprawom misyjnym o. Pelot SJ, rezydującego na Płaskowyżu Centralnym.

Program norbertanów, dotyczący ewangelizacji wschodniego wybrzeża, zmierzający do rozwoju misji w kraju Betsimisaraka, okazał się niemożliwy do realizacji przede wszystkim z powodu niedostatku personelu. Dlatego ich dystrykt misyjny został przekazany monfortanom, którzy kontynuowali rozpoczęte dzieło ewangelizacyjne. Nowi misjonarze w pracy wspierani byli przez siostry zakonne z żeńskiej gałęzi zgromadzenia. Na czas ich pracy przypada gwałtowne załamanie się misji w kraju Betsimisaraka po 1947 r. Proces ten został zahamowany w latach sześćdziesiątych, lecz kryzys wewnętrzny w łonie Kościoła malgaskiego, spowodowany przemianami po Soborze Watykańskim II, przyniósł swoje owoce. Nowe tendencje, zwróciły główną uwagę na pracę na rzecz rozwoju miejscowego społeczeństwa, co przyczyniło się do osłabienia misji w południowej części diecezji Toamasina. Braki personalne monfortanów spowodowały zanik wielu wspólnot chrześcijańskich oraz opuszczenie niektórych drugorzędnych stacji i misji w południowej części diecezji Toamasina. Taka sytuacja trwała do 1979 r., momentu przybycia polskich Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej.